Czy cierpię na wypalenie zawodowe? - Helping Hand - Mental Health Programme

Czy cierpię na wypalenie zawodowe?

Wypalenie zawodowe uważane jest przez wielu psychologów za znak naszych czasów. W świecie rosnących wymagań, wielu szybkich zmian, to zjawisko jest coraz częściej spotykane. Staje się niemal powszechne. Początkowo termin ten był głównie używany w odniesieniu do zawodów związanych z bezpośrednim pomaganiem innym, tzw. helping professions, jak lekarze, pielęgniarki, nauczyciele. Dzisiaj wypalenie zawodowe spotyka pracowników wszystkich profesji, w tym również kadrę zarządzającą.

Sygnały wypalenia zawodowego

Jakie sygnały powinny zwrócić naszą uwagę? Przede wszystkim powinniśmy oceniać je pod kątem zmiany: jak dana osoba zachowywała się wcześniej, a jak teraz? Nie warto porównywać zachowania jednej osoby do drugiej. Istotne jest porównanie tego, co dzieje się dzisiaj z tym, jak było przedtem.

Christina Maslach – ekspertka od wypalenia zawodowego, autorka kwestionariusza MBI (Maslach Burnout Inventory) wskazuje na trzy charakterystyczne objawy tego zjawiska, które najczęściej występują w poniższej kolejności.

Pierwszy to depersonalizowanie innych.

Oznacza to przyjmowanie negatywnej postawy wobec przełożonych, koleżanek, kolegów, a często również i klientów; traktowanie ich przedmiotowo. Czasami mogą temu towarzyszyć pogardliwe lub złośliwe komentarze, zachowania, które wyglądają na cyniczne.

Kolejnym sygnałem jest tendencja do negatywnego oceniania własnej pracy.

Taka osoba zaniża swoje osiągnięcia; równocześnie jest mniej zaangażowana, ma mniej chęci do pracy. A z kolei w przypadku osiągania pozytywnych rezultatów nie potrafi odczuwać satysfakcji.

Kiedy pojawia się wyczerpani emocjonalne

W efekcie powyższych pojawia się kolejny objaw: wyczerpanie emocjonalne. Taka osoba czuje się przemęczona, traci energię do życia (zarówno psychiczną, jak i fizyczną), ma poczucie pustki i bezsensu działania-wypala się. I reaguje mniej emocjonalnie, sprawia wrażenie jakby była za szybą i nie interesowało jej to, co dzieje się wokół.

Dwie drogi do wypalenia zawodowego

Wypalenie zawodowe może pojawić się w rezultacie dwóch życiowych scenariuszy:

  • Gdy są duże rozbieżności między naszymi oczekiwaniami, a tym jak wyglądają realia. To przede wszystkim dotyka mocno zmotywowanych i zaangażowanych pracowników. Zwykle wkładają dużo wysiłku żeby zrealizować swoje oczekiwania, ale niestety bez pozytywnych rezultatów.
  • Gdy pracujemy w warunkach stresu. Jest to szczególnie niebezpieczne dla osób z obniżonym poczuciem własnej wartości. W takich przypadkach wypalenie zawodowe może pojawić się dość szybko.

Jak zapobiegać wypaleniu zawodowemu?

W przypadku osoby, która zarządza innymi warto:

  • pamiętać o przedstawianiu jasnych oczekiwań, zwłaszcza na początku współpracy
  • nagradzać i chwalić za osiągnięcia, zauważać sukcesy, udzielać regularnej informacji zwrotnej
  • monitorować ilość i jakość pracy w nadzorowanym zespole, a także rodzaj przydzielanych zadań w relacji do kompetencji pracownika.

Z perspektywy pracownika warto:

  • regularnie  „odbudowywać zasoby” poprzez aktywności, które sprawiają przyjemność, jak np. spacer, bieganie, czytanie itp.  Pamiętajmy, że im bardziej wymagająca jest sytuacja życiowa, tym ważniejsze jest dbanie o siebie. „Właśnie dlatego, że jest ciężki czas w pracy, pamiętam o regularnych posiłkach
  • docenić poczucie humoru, nie unikać go, a wręcz przeciwnie, korzystać z niego kiedy tylko można; to jedna z bardziej skutecznych technik radzenia sobie ze stresem, która zarówno obniża napięcie, jak i ułatwia dystansowanie się do trudnych sytuacji
  • szukać wsparcia i udzielać wsparcia innym; im większe wsparcie, tym mniejsza szansa na wypalenie zawodowe.

Warto również prosić o pomoc specjalistów. Pamiętajmy, że zwrócenie się o wsparcie, to nie wyraz naszej słabości ale znak naszej odwagi i siły.

Autor: Katarzyna Olszyńska

psycholog biznesu, coach/mentor (ICF), asesor, trener rozwoju indywidualnego, psychoterapeuta

Zobacz również

Zasoby – jaką rolę odgrywają w naszym życiu?

To zasoby odgrywają kluczową rolę w podejmowaniu przez nas wyzwań, a właściwie świadomość zasobów jakie posiadamy oraz z których możemy skorzystać realizując plan działania. Rola zasobów W obliczu strat, ale i szeroko pojętych zmian, ludzie

Kwiecień w Helping Hand miesiącem Trudnych Zmian

W kwietniu w Helping Hand skupiamy się na temacie trudnych zmian. Jak sobie z nimi radzić? Czy każda z nich wiąże się z utratą i kryzysem? Jak spojrzeć na proces zmiany jak na szansę, która może