Przygotowanie projektu, zebranie, pomoc dzieciom w nauce, a po godzinach kurs językowy. To rzeczywistość, z którą mierzymy się na co dzień. Obowiązków wciąż przybywa, a skuteczność w ich realizacji nie zawsze jest wystarczająca, wymagania stawiane nam przez otoczenie nieustannie rosną. Czy można to zmienić? Jak poprawić wydajność w pracy i podczas innych zajęć? Z pomocą może przyjść trening funkcji poznawczych.

Trening poznawczy to nic innego, jak ćwiczenia, mające na celu poprawę w zakresie funkcjonowania pamięci, uwagi, zdolności do efektywnego planowania zadań. Oczywiście nie ma zestawu ćwiczeń odpowiedniego dla wszystkich; aby trening przyniósł oczekiwane rezultaty, należy najpierw określić jego cel. To ważne, aby jak najlepiej dobrać ćwiczenia i aktywności ukierunkowane na poszerzenie potrzebnych umiejętności. Warto zatem zastanowić się, jakie obszary wymagają poprawy. Czy trudno nam zapamiętać informacje ze spotkania biznesowego? Czy może najmniejszy szmer dochodzący z sąsiedniego biurka jest w stanie sprawić, że skupienie nad aktualnie czytanym tekstem nie jest już możliwe? Czy coraz trudniej przychodzi nam kreatywne spojrzenie na stawiane przed nami zadania i łapiemy się na podążaniu utartymi ścieżkami?

W określeniu celu treningu, podobnie, jak w przypadku ćwiczeń na siłowni może pomóc ocena  aktualnego poziomu sprawności umysłowej – na przykład podczas wizyty u neuropsychologa. Taka ocena pozwoli trafnie zidentyfikować obszary, nad którymi można pracować, ale i nasze mocne strony, które można podczas treningu wykorzystać. To również sposób na sprawdzenie, czy faktycznie należy pracować nad pamięcią, czy może doświadczane trudności w przypomnieniu sobie ważnych informacji z wykładu związane są z trudnościami w skupieniu uwagi. Taka ocena pozwoli także na sprawdzenie skuteczności treningu w ponownym badaniu po zakończeniu ćwiczeń – choć tę niewątpliwie będziemy mogli oceniać w praktyce, podczas codziennych aktywności.

W zależności od potrzeb, zadania wykonywane w ramach treningu mogą wspomagać procesy uwagi – wydłużać czas skupienia na zadaniu, zwiększać efektywność wyszukiwania istotnych informacji, poprawiać wydajność, gdy konieczne jest kontrolowanie wielu zadań równocześnie. Mogą także rozwijać zdolności zapamiętywania poprzez właściwą organizację napływających informacji oraz stosowanie technik pamięciowych. Pozwalają wreszcie na rozwój kreatywnego myślenia, ucząc wielomodalnego postrzegania i przetwarzania rzeczywistości.

Trening funkcji poznawczych jednak nie jedyna rzecz, jaką możemy zrobić, aby cieszyć się coraz sprawniej działającym umysłem. Aby trening poznawczy przynosił jak najlepsze efekty, warto zadbać o kondycję mózgu na co dzień. Filarami zdrowia mózgu są sen oraz odpowiednia dieta. Nie do przecenienia jest również aktywność fizyczna – badania pokazują, że regularne ćwiczenia poprawiają nie tylko kondycję, ale też są w stanie wpływać na zwiększanie objętości tkanki mózgowej, również w rejonie hipokampa, czyli struktury mózgowia odpowiedzialnej za tworzenie i przechowywanie wspomnień. Dla utrzymania mózgu w dobrej formie ważne jest także podtrzymywanie kontaktów społecznych oraz dbanie o zdrowie psychiczne, jak również ciągła aktywność umysłowa: stawianie sobie nowych wyzwań i nauka nowych umiejętności (na przykład języków obcych).

Warto pamiętać, że trening funkcji poznawczych to nie tylko zwiększenie skuteczności w bieżących działaniach. To również sposób na zbudowanie rezerwy poznawczej, która w późniejszym wieku pozwoli dłużej cieszyć się pełną sprawnością i niezależnością.