Dlaczego ja ciągle odkładam wykonanie zadania na później?

Świadome przekładanie, opóźnianie i odwlekanie czynności nazywane jest prokrastynacją.

To zachowanie często jest mylone z lenistwem. O ile osoba leniwa czuje zadowolenie z tego, że zaniechała działania to osoba tendencją do prokrastynacji ma świadomość negatywnych konsekwencji swojego odwlekania, co w rezultacie budzi w niej poczucie winy i frustrację.

Prokrastynacja jest jednym z niekorzystnych sposobów na radzenie sobie z lękiem oraz nieskuteczną próbą chronienia poczucia własnej wartości.

Pojawia się często u osób, które były nadmiernie krytykowane w dzieciństwie. Mogła to być bezpośrednia ocena usłyszana od rodziców: „jaki Ty jesteś beznadziejny, głupi itp” lub poprzez porównywanie „No fajnie to zrobiłeś, ale Jaś zrobił to szybciej i lepiej”. Tak czy inaczej dziecko odbierało informację jako: „nie ważne co zrobię to i tak będzie źle”. Aby uniknąć negatywnej oceny unikało rozpoczynania kolejnych zadań. Jednak brak działania koniec końców też okazywał się pułapką bo krytyka czy gniew bliskich był jeszcze większy.

Dlatego prokrastynatorom towarzyszy często napięcie emocjonalne najpierw dlatego, że boją się podjąć działanie, a potem dlatego, że boją się kary za brak realizacji zadania i podejmują działanie w ostatniej chwili. Z reguły nie są zadowoleni z rezultatów i wypominają sobie, że mogli to zrobić wcześniej i lepiej – zaczynają sami się krytykować tak jak to robili wcześniej ich rodzice.

Wobec tego każde zadanie, które mają wykonać od razu kojarzy im się z nieprzyjemnymi emocjami i obniżonym poczuciem własnej wartości co wpływa na brak motywacji do podjęcia następnych czynności.

Aby nie cierpieć i zmienić swój nastrój zajmują się rzeczami, które sprawiają im przyjemność i odwracają ich uwagę od konieczności wykonania odwlekanych obowiązków.

Jak więc wyjść z zaklętego koła prokrastynacji?

  1. „Oswój” prokrastynację

Obserwuj siebie i zobacz czego naprawdę się obawiasz kiedy myślisz o wykonaniu jakiegoś zadania, jakie myśli czy przekonania o sobie samym blokują Cię przed podjęciem działania. Sprawdź czy są realne. Możesz to zrobić wspólnie z psychoterapeutą, który pomoże Ci skonfrontować przekonania o sobie samym.

  1. Zrób plan dnia

Zaplanuj sobie czynności do wykonania w ciągu dnia, najlepiej tak aby te, które budzą w Tobie największy opór zrobić jako pierwsze.

  1. Podziel trudne zadanie na etapy

Rozbij zadanie na poszczególne czynności. Zaplanuj zrobienie jednego etapu dziennie.

  1. Pomyśl „jak mam to zrobić?”

Czyli przejdź do działania. Zadanie sobie pytania „jak mam to zrobić” pobudza ciekawość, która jest motorem napędowym motywacji

  1. Doceń siebie

Pochwal się za wykonanie poszczególnych czynności. Poczuj radość czy ulgę jaką sprawiło Ci osiągnięcie celu – choćby najmniejszego. W ten sposób nauczysz się, że wykonanie zadania to przyjemność a nie coś zagrażającego.

Nie polecam nagradzania się np. słodyczami czy zakupami za wykonanie zadania. Chodzi o to aby poczucie przyjemności powiązać bezpośrednio z realizacją celu, a nie inną czynnością.

Prokrastynacja ma wiele wspólnego z perfekcjonizmem o czym więcej w kolejnym artykule.